دليل أول - ابن أبي هاشم مى گويد : علت اختلاف قراآت سبع وقراآت ديگر اين است : به مناطقي كه مصاحف عثماني فرستاده شد يكى از صحابه در آن منطقه به سر مى برد ، وأهل آن منطقه قراآت را از أو اخذ مى كردند ، ومصاحف مزبور نيز از هر گونه مشخصات مربوط به شكل واعراب آن ونقطه هاي حروف متشابه عارى بود . آنگاه ابن أبي هاشم گفته است : بنابراين ثابت گرديد كه أهل هر ناحية ومنطقه قرآن كريم را به همان كيفيت قرائت مى كردند كه به صورت ( سماع ) از صحابه اخذ كرده بودند ، اما با حفظ اين شرط كه قرائت مذكور با رسم الخط مصحف عثماني منطبق باشد ، ولذا به قراآتى كه مخالف با رسم الخط مصحف عثماني بود وقعى نمى نهادند ، به همين جهت ميان قراء اين منطقه ها اختلاف در قراآت پديد آمد ( 1 ) . دليل دوم - زرقاني مى گويد : علماء در صدر أول اسلام نقطه واعراب گذارى مصاحف را مكروه مى دانستند ، چون به شدت مى كوشيدند كه از قرآن كريم - طبق رسم الخط مصحف - نگاهبانى نموده وسنت چنان رسم الخطى را حفظ وصيانت كرده باشند ، ونيز بيم آن داشتند كه مبادا نقطه واعراب گذارى به ايجاد دگرگونى در خود قرآن كريم منجر گردد ، لذا از اين كار خوددارى مى كردند . لكن روزگار دگرگونى يافت ومسلمين ناگزير شدند حروف متشابه قرآن را نقطه گذارى كرده ومشخصات اعراب را روى حروف وكلمات پياده كنند ، وانگيزه ء آنها در اين كار صيانت قرآن كريم از هر گونه دستبرد بوده ومى خواستند قرآن كريم را همانگونه قرائت كنند كه رسم الخط مصحف آنگونه قرائت را ايجاب مى كرد . ومى ترسيدند كه تجرد قرآن از مشخصات املائي - أعم از اعراب ونقطه - به تغيير درخود قرآن منجر گردد ( 2 ) . دليل سوم - احتمال عدم وثاقت در مورد همه ء راويان قراء سبع : پاره أي از راويان قراآت قراء سبع احتمالا مورد وثوق نبوده اند مبنى بر اينكه بعضي حفص دورى ( راوي عاصم ) ونيز خود نافع را از نظر حديث ضعيف بر مى شمردند . دليل چهارم - علم اجمالي به عدم صدور پاره أي از قراآت از پيامبر أكرم ( صلى الله عليه وآله وسلم ) : سرانجام اجمالا علم داريم كه پاره أي از اين قراآت از نبي أكرم ( صلى الله عليه وآله وسلم ) صادر نشده است ، وهمين امر موجب مى گردد ميان قراآت ، تعارض به وجود آيد ، وهمين تعارض نيز به نوبه ء خود موجب تساقط قراآت بوده ومآلا ناگزيريم در زمينه ء آنها به أصول لفظيه وعلميه رجوع كنيم ( 3 ) . بنابراين طبق نظر آية الله خوئى بايد قراآت را متفاوت از قرآن تلقى كرد . * نظريه ء گروهى ديگر از دانشمندان شيعه : شيخ طوسي : مرحوم شيخ طوسي ( قدس سره ) ( م 460 ه . ق ) مى گويد : ( بايد بدانيم آنچه در مذهب ومكتب أصحاب ما ( امامية ) معروف ، ودر اخبار وروايات ما شايع مى باشد اين است كه قرآن كريم به يك حرف وقرائت وبر يك پيامبر نازل شده است ، اما دانشمندان شيعه بالاتفاق قرائت قرآن كريم را - طبق قرائت متداول ومعمول ميان مردم - تجويز كرده وانتخاب قرائت خاص را - كه نتوان به جز آن قرائت كرد - مكروه بر شمرده اند ، بلكه اين رخصت را اعلام كردند كه مى توان قرآن كريم را طبق قرائت

--> 1 . البيان 1 / 181 . 2 . البيان 1 / 181 . 3 . البيان 1 / 182 .